Εξέταση της υφιστάμενης κατάστασης και του συστήματος φωτισμού

Απαιτείται επίσκεψη στο χώρο, όπου ελέγχεται η παλαιότητα και η κατάσταση του συστήματος φωτισμού και των επί μέρους στοιχείων του (π.χ. starters, λάμπες, ballasts, φωτιστικά) καταγράφονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος φωτισμού και το σύστημα ελέγχου (αν υπάρχει αυτοματοποιημένο, αν όχι, την ισχύ που ελέγχει ο κάθε διακόπτης) και εξετάζονται τα χαρακτηριστικά του χώρου καθώς και παράμετροι που σχετίζονται με την απόδοση του συστήματος φωτισμού. Η μέτρηση των επιπέδων φωτισμού είναι σημαντική διαδικασία και πρέπει να πραγματοποιείται στα πλαίσια της εκτίμησης της κατάστασης του υπάρχοντος συστήματος. Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται με φωτόμετρο (χρειάζεται να εξετασθεί η φασματική του ευαισθησία, η διόρθωση συνημιτόνου, η ακρίβεια, το εύρος μέτρησης κλπ) σε κάνναβο σημείων ώστε να εκτιμηθεί η μέση τιμή. Ο κάνναβος εξαρτάται από τον χώρο, το σύστημα φωτισμού κλπ και γενικά για χώρους διαστάσεων μέχρι 5μ. ο κάνναβος που αντιστοιχεί είναι 0.6 μ. , για χώρο 10 μ., 1μ ενώ για μεγάλους χώρους (50 μ) ο μετρήσεις πραγματοποιούνται σε κάνναβο 3μ. Γενικά είναι επίπονη διαδικασία και η μέση τιμή μπορεί να εκτιμηθεί με επιμέρους μετρήσεις όπως παρουσιάζεται στο παρακάτω σχήμα (IESNA, LightingHandbook, 2000)

Πηγή: Τσαγκρασούλης Άρης: Επίκουρος καθηγητής Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Παν/μιο Θεσσαλίας

H μέση τιμή για τον χώρο εκτιμάται ως:

Όπου Ν ο αριθμός των φωτιστικών σε κάθε γραμμή και Μ ο αριθμός των γραμμών.

Κατά τη διάρκεια των μετρήσεων χρειάζονται σκούρα ρούχα και η παρουσία μας να μην επηρεάζει τις μετρήσεις.

Πηγή: Τσαγκρασούλης Άρης: Επίκουρος καθηγητής Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Παν/μιο Θεσσαλίας

Με βάση την προαναφερθείσα διαδικασία εκτιμάται η κατάσταση του συστήματος π.χ.:

  • Είναι η μέση τιμή κάτω από την συνιστώμενη (ΕΝ 12464-1) ;
  • Αυτό οφείλεται σε κακή συντήρηση ή σχεδιασμό;

Ανάλογα με τον διαθέσιμο εξοπλισμό μπορεί να εκτιμηθεί και η θάμβωση.

Επιπρόσθετα μπορεί να μετρηθεί η ισχύς του συστήματος. Διαφορετικά, εκτιμάται από το είδος των λαμπτήρων και του ballast το οποίο τους υποστηρίζει. Με βάση αυτά υπολογίζεται η εγκατεστημένη ισχύς (W/m2) ανά μονάδα επιφάνειας και, αν είναι γνωστό, το χρονικό διάστημα λειτουργίας (π.χ. 2250 ώρες/χρόνο) υπολογίζεται η ειδική κατανάλωση (π.χ. kWh/m2 annum). Η τιμή της εγκατεστημένης ισχύος βοηθά να προσδιορισθεί η σχετική θέση του χώρου με τις απαιτήσεις που ισχύουν (π.χ. 16 W/m2 για κτήρια γραφείων κατά KENAK).

Σύμφωνα με τον Κανονισμό, σε περιπτώσεις υπαρχόντων κτηρίων (τριτογενούς τομέα) κατά τη διάρκεια της ενεργειακής επιθεώρησης η εγκατεστημένη ισχύς του γενικού φωτισμού εκτιμάται με την εξής διαδικασία:

  • Εκτιμώνται τα επίπεδα φωτισμού που ο χώρος πρέπει να έχει (ΕΝ 12464-1)
  • Εκτιμάται το σύστημα φωτισμού και χρησιμοποιώντας τυπικές τιμές πυκνότητας ισχύος φωτισμού ανά 100 lx σύμφωνα με τη βοήθεια του παρακάτω πίνακα

Καταγραφή συστημάτων

Ως πρώτο βήμα στο προσδιορισμό των κατάλληλων μέτρων εξοικονόμησης, γίνεται μια καταγραφή του εξοπλισμού του φωτισμού και των κύριων λειτουργικών παραμέτρων τους.

Δεδομένου ότι τα φωτιστικά σώματα που χρησιμοποιούνται στο κτήριο μπορεί είναι πολυάριθμα και με ποικίλα χαρακτηριστικά, η καταγραφή θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τρεις ή τέσσερις μεγάλες ομάδες συστημάτων φωτισμού, που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη κατανάλωση. Αρχικά, συνιστάται μια προκαταρτική έρευνα για τον εντοπισμό αυτών των συστημάτων.